De grote verborgen problemen in een team

Vorige week had ik een koffieafspraak met een HR-directeur bij een middelgrote organisatie. Zij vertelde dat er iets fundamenteel mis was in een van de teams die ze begeleidde. Voor de derde keer in twee maanden had een getalenteerde medewerker ontslag genomen. In de exitgesprekken kreeg ze elke keer te horen: “Ik voel me niet gehoord in het team”, “Er is een onuitgesproken spanning die niemand adresseert” en “Ik kan mijn potentieel hier niet waarmaken.”

Ondertussen worstelt de manager van het team met tegenvallende resultaten: de productiviteit neemt af en het ziekteverzuim stijgt. Op papier had het team alles om succesvol te zijn: ervaren professionals, uitstekende faciliteiten en een duidelijke missie. Toch presteerde het onder zijn potentieel.
“We hebben al zoveel geprobeerd,” vertelde ze. “Teamuitjes, workshops, zelfs een nieuwe teamleider. Niets lijkt het tij te keren. Het voelt alsof we iets over het hoofd zien, iets dat onder de oppervlakte speelt maar dat we niet kunnen benoemen,” voegde ze eraan toe met een diepe zucht.

Dit probleem is misschien ook herkenbaar in jouw organisatie. Uit onderzoek blijkt dat 85% van de teams wereldwijd kampt met verborgen dynamieken die prestaties belemmeren. Het probleem is niet dat deze teams niet willen excelleren, maar dat ze gevangen zitten in onzichtbare patronen die zelfs de meest gemotiveerde medewerkers kunnen ondermijnen.

Wanneer teams niet optimaal functioneren, zijn de kosten veelzijdiger en diepgaander dan vaak wordt erkend. Teams zijn geen verzamelingen functies; ze bestaan uit mensen met hoop, dromen en professionele ambities. Wanneer medewerkers zich gevangen voelen in disfunctionele teams, ervaren ze dagelijks wat psychologen “stille uitputting” noemen.

Naast de persoonlijke impact is er ook een financiële impact en die is vaak veel groter dan men in eerste instantie denkt. Denk aan personeelsverloop, waar de kosten van het vervangen van één medewerker gemiddeld 100 tot 150% van het jaarsalaris bedragen. Of de kosten als gevolg van productiviteitsverlies, waar uit onderzoek blijkt dat disfunctionele teams 50 tot 70% minder productief zijn dan goed presterende teams. En dan zijn er ook nog de verzuimkosten, waar teams met onderliggende spanningen gemiddeld 62% meer ziekteverzuim hebben dan goed functionerende teams.

De vraag is dan ook: wat maakt teamproblematiek zo hardnekkig? Dit komt door een fenomeen dat psychologen het “collectieve blindevleksyndroom” noemen. Medewerkers binnen een team sluiten onbewust een onuitgesproken overeenkomst om bepaalde onderwerpen niet te bespreken, bepaalde vragen niet te stellen en bepaalde patronen niet te doorbreken, omdat hier te veel pijn, teleurstelling of frustratie aan kleeft. Het grote risico is dat deze overeenkomst uiteindelijk het team als geheel ondermijnt.

Echte verandering in teams begint met het herkennen, erkennen en durven aankijken van deze overeenkomst (het probleem) en de emoties die daarin verborgen zitten. Als je dat als team en leidinggevende durft te doen, zul je merken wat voor enorme positieve impact dit heeft op zowel de medewerkers als de resultaten.

Herken je deze dynamieken binnen jouw team? Dan is het tijd om het onderliggende probleem aan te pakken. Ontdek onze training in teamcoaching via:   Teamcoaching

Dit artikel is geschreven door Eva Vles

Wie Eva kent, zal zich kunnen vinden in de volgende woorden die haar omschrijven: veelzijdig, deskundig, doortastend en betrokken.