Hoe creëer je een perfect conflict op het werk?

Over arbeidsconflicten is veel geschreven. Vaak gaat het over oplossingen: mediation, gesprekken en herstel van samenwerking. Maar wie een conflict echt wil begrijpen, moet eerst begrijpen hoe het ontstaat, want juist daar ligt vaak ook de oplossing.

En eerlijk is eerlijk: een conflict creëren op de werkvloer is meestal helemaal niet zo moeilijk. Kleine irritaties groeien dagelijks uit tot grote spanningen, vaak zonder dat mensen het doorhebben.

Daarom hierbij tien manieren waarop je gegarandeerd een stevig conflict op het werk creëert. Niet als advies natuurlijk, maar juist om inzicht te geven in gedrag dat samenwerking onder druk zet.

1. Communiceer vooral niet:

Een goed conflict begint bijna altijd met gebrekkige communicatie. Heb je ergens last van? Zeg het vooral niet. Laat frustraties oplopen totdat je ontploft over iets totaal onbelangrijks, zoals een verkeerd neergezette koffiemok. Hoe langer frustraties blijven liggen, hoe groter ze worden en hoe verrassender jouw uitbarsting uiteindelijk is voor de ander. Niets escaleert sneller dan een conflict waarvan één partij niet eens wist dat het bestond.

2. Vul alles zelf in:

Waarom vragen stellen als je ook conclusies kunt trekken? Reageert een collega niet op je mail? Dan zal diegene je wel niet serieus nemen. Niet uitgenodigd voor een overleg? Dan vinden ze jouw bijdrage blijkbaar niet belangrijk. Aannames vormen de perfecte voedingsbodem voor misverstanden. Zeker wanneer die aannames vooral gebaseerd zijn op onzekerheid, frustratie of eerdere ervaringen.

3. Maak het persoonlijk:

Wil je een conflict echt laten escaleren, maak het dan persoonlijk. Geef dus vooral geen feedback op gedrag of resultaten, maar trek meteen conclusies over iemands karakter, motivatie of geschiktheid. Daarmee zet je de ander direct in de verdediging en verandert een gesprek over samenwerking al snel in een strijd tussen personen. Zodra mensen zichzelf moeten verdedigen, verdwijnt de ruimte om echt naar elkaar te luisteren.

4. Kies het slechtst mogelijke moment:

Begin een lastig gesprek vlak voor een presentatie, op vrijdagmiddag of direct na iemands terugkeer van ziekteverlof. Slechte timing zorgt ervoor dat mensen zich overvallen voelen en niet de ruimte hebben om goed te reageren.

5. Gebruik de cc-functie creatief:

Waarom iets persoonlijk bespreken als je ook de halve organisatie in de cc kunt zetten? Niets creëert sneller een defensieve houding dan publieke beschaming. Daarnaast gaat door het gebruiken van e-mail vaak de nuance verloren en komt alles harder over dan bedoeld.

6. Haal oude frustraties erbij:

Een conflict over één onderwerp is overzichtelijk. Dus haal vooral ook alles erbij wat de afgelopen jaren is misgegaan. Zo is het nu het perfecte moment om je collega erop te wijzen dat hij vergat je te feliciteren met je verjaardag in 2022. Door oude koeien uit de sloot te halen, maak je het gesprek zo onoverzichtelijk dat niemand meer weet waar het eigenlijk over ging. Een perfect ingrediënt voor een langdurig conflict.

7. Vergeet je eigen aandeel:

In een conflict zijn altijd twee partijen betrokken. Maar als je het conflict wilt laten voortduren, geef dan vooral alleen de ander de schuld. Zonder eigenaarschap ontstaat er namelijk nauwelijks ruimte om echt iets op te lossen.

8. Praat over elkaar in plaats van met elkaar:

Roddelen werkt uitstekend als je verwarring wilt creëren. Vertel collega’s hoe onredelijk iemand is en laat het verhaal vervolgens zijn eigen leven leiden. Indirecte communicatie zorgt bijna altijd voor meer wantrouwen, meer aannames en uiteindelijk meer conflict.

9. Interpreteer alles negatief:

Een korte reactie, een kritische vraag of een vergeten uitnodiging: zie overal vooral iets negatiefs in. Zo ontstaat langzaam het gevoel dat anderen tegen je zijn en creëer je een selffulfilling prophecy, waarbij je defensieve houding uiteindelijk ook daadwerkelijk voor weerstand bij anderen zorgt.

10. Blijf vooral herhalen wat niet werkt:

Misschien wel de belangrijkste: blijf communiceren op een manier die aantoonbaar niet werkt. Nog meer frustratie, nog meer vage hints en nog meer irritatie. Volharding in ineffectieve communicatie is de sleutel tot langdurige conflicten. Want waarom zou je je eigen gedrag veranderen als je ook gewoon kan wachten tot de ander zijn gedrag aanpast.

Conflicten voorkomen begint bij bewustwording

Waarschijnlijk herken je meerdere van deze patronen. Dat is ook logisch, iedereen doet dit weleens, zeker onder druk of in lastige situaties.

Het goede nieuws is dat precies deze patronen je ook laten zien hoe een conflict ontstaat en dus hoe je het kunt voorkomen of oplossen. Dat begint bij anders kijken en anders handelen: open communiceren, aannames checken, het gesprek aangaan over gedrag in plaats van personen, en verantwoordelijkheid nemen voor je eigen aandeel.

Doe het tegenovergestelde van wat in dit artikel beschreven staat. Dan vergroot je de kans op samenwerking in plaats van conflict.

Dit artikel is geschreven door Eva Vles

Wie Eva kent, zal zich kunnen vinden in de volgende woorden die haar omschrijven: veelzijdig, deskundig, doortastend en betrokken.